Ο Δρ. Άθως Αγαπίου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Γεωπληροφορικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), με γνωστικό αντικείμενο «Γεωπληροφορική και Παρατήρηση Γης». Συντονίζει τις ερευνητικές δραστηριότητες του EOCult – Earth Observation Cultural Heritage Lab και παράλληλα εκτελεί χρέη Διευθυντή της Ερευνητικής Μονάδας Ψηφιακής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΜΝΗΜΟΣΥΝΗ, η οποία δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών για την τεκμηρίωση, παρακολούθηση, προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Είναι διπλωματούχος Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (MSc) στη Γεωπληροφορική από το ίδιο ίδρυμα και μεταπτυχιακό τίτλο (MA) από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου. Η διδακτορική του έρευνα επικεντρώθηκε στην αρχαιοτηλεπισκόπηση. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του έλαβε βραβεία και υποτροφίες από το Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης, το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Ελλάδος και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Από το 2022 είναι συν-κάτοχος της Έδρας UNESCO στην Ψηφιακή Πολιτιστική Κληρονομιά, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών και ερευνητικών και εκπαιδευτικών δράσεων στον τομέα της ψηφιακής τεκμηρίωσης και διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Από το 2025 είναι επίσης Επισκέπτης Καθηγητής στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Από τον Νοέμβριο του 2023 είναι Επίτιμο Μέλος της Εθνικής Επιτροπής για την Καταπολέμηση της Σύλησης και της Παράνομης Διακίνησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κύπρου, κατόπιν απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου (898/2023).
Έχει συμμετάσχει και συντονίσει μεγάλο αριθμό ευρωπαϊκών, περιφερειακών και εθνικών ερευνητικών έργων. Κατά την περίοδο 2022–2025 ήταν επιστημονικός υπεύθυνος και συντονιστής του έργου Horizon Europe ENGINEER – Civil Engineering and Geomatics Innovative Research on Heritage, με αντικείμενο την ψηφιακή τεκμηρίωση, και παρακολούθηση χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, συντόνισε την περίοδο 2023–2026 την ερευνητική υποδομή CONNECTING, χρηματοδοτούμενη από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας.
Συντονίζει επίσης την ομάδα του ΤΕΠΑΚ στα ευρωπαϊκά έργα Horizon Europe ARGUS – Non-destructive, scalable, smart monitoring of remote cultural treasures, που αναπτύσσει προηγμένες μεθόδους παρακολούθησης της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω ψηφιακών διδύμων, τεχνητής νοημοσύνης, γεωπληροφορικής, αισθητήρων και δορυφορικής τηλεπισκόπησης, και Interreg Euro-MED Wat[H]ER – Water Heritage in European Rural Mediterranean, το οποίο διερευνά την αξιοποίηση παραδοσιακών συστημάτων διαχείρισης νερού και προσαρμογή των αγροτικών περιοχών στην κλιματική αλλαγή.
Από το 2026 συντονίζει την ομάδα του ΤΕΠΑΚ στο στρατηγικό έργο του Interreg VI-A Ελλάδα–Κύπρος, με τίτλο «Ανάπτυξη Διασυνοριακού Δικτύου Ψηφιακών Πολιτιστικών–Τουριστικών Διαδρομών», το οποίο αξιοποιεί ψηφιακές και γεωχωρικές τεχνολογίες για την τεκμηρίωση και ανάδειξη της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς Ελλάδας και Κύπρου.
Στις αρχές του 2027 αναμένεται να ξεκινήσουν δύο ακόμη ευρωπαϊκά έργα. Είναι συντονιστής του HEROES – Multi-Hazard Risk Mitigation for Resilient Historic Centres, έργου Horizon Europe – Twinning διάρκειας 36 μηνών και προϋπολογισμού περίπου €1,5 εκατ., και θα επικεντρωθεί στην ανθεκτικότητα ιστορικών κέντρων απέναντι στην κλιματική αλλαγή και πολλαπλούς κινδύνους. Παράλληλα, θα συμμετέχει στο έργο SPACCEL – Accelerating regional innovation ecosystem development and interregional innovation investment for space-enabled applications in European value chains through capacity building, με έμφαση στην αξιοποίηση δορυφορικών και ανοικτών δεδομένων για την ενίσχυση περιφερειακών οικοσυστημάτων καινοτομίας και την υποστήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Για το ερευνητικό του έργο, το 2018 τιμήθηκε με το βραβείο «Νέος Ερευνητής» από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας, ενώ το 2023 έλαβε το 1ο Βραβείο Νέων Επιστημόνων από το Young Scientist Innovation Network (YSIN) της International Society for Digital Earth. Περιλαμβάνεται συστηματικά στις ετήσιες βιβλιομετρικές κατατάξεις Stanford/Elsevier μεταξύ των κορυφαίων 2% ερευνητών παγκοσμίως στο πεδίο του. Παράλληλα, σύμφωνα με το ScholarGPS®, κατατάσσεται μεταξύ του κορυφαίου 0,5% των επιστημόνων παγκοσμίως, με ιδιαίτερα υψηλές κατατάξεις κατά την τελευταία πενταετία στην Τηλεπισκόπηση, την Παρατήρηση της Γης και τη Μηχανική.
Παγκόσμια βιβλιομετρική μελέτη του 2024, δημοσιευμένη στο Heritage Science, τον κατατάσσει μεταξύ των τριών κορυφαίων ερευνητών διεθνώς στις εφαρμογές της Γεωπληροφορικής στην πολιτιστική κληρονομιά. Σε αντίστοιχη μελέτη του 2022 αναγνωρίστηκε ως ένας από τους δέκα ερευνητές με σημαντική επιρροή διεθνώς στις εφαρμογές της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης στην πολιτιστική κληρονομιά. Από το 2024 είναι επίσης μέλος της Young Academy of Europe.
Διατηρεί παράλληλα έντονη εκδοτική δραστηριότητα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Συμμετέχει στα Editorial Boards των Humanities and Social Sciences Communications (Springer Nature), Journal of Cultural Heritage (Elsevier) και International Journal of Sustainable Energy (Taylor & Francis), είναι Associate Editor στο Big Earth Data, ενώ είναι μέλος του International Editorial Board του International Journal of Digital Earth.
Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στη Γεωπληροφορική και την Παρατήρηση της Γης, με ιδιαίτερη έμφαση στην αρχαιολογική έρευνα, την ψηφιακή πολιτιστική κληρονομιά και την παρακολούθηση και προστασία πολιτιστικών τοπίων. Περισσότερες πληροφορίες για το επιστημονικό του έργο είναι διαθέσιμες στο Scopus, Web of Science, Google Scholar και ResearchGate.
