Άγχος και φοιτητική ζωή

Το άγχος είναι ο τρόπος που έχει το σώμα μας για να μας πει πως κάτι δεν πάει καλά και πρέπει να το επιδιορθώσουμε. Είναι ένα απαραίτητο εργαλείο που χρειάζεται για την επιβίωση και ευμάρεια μας. Είναι θαυμάσιο το γεγονός ότι σαν όντα έχουμε αυτό τον αυτόματο μηχανισμό. Ναι εκτός όταν το σύστημα σπάσει και ο μηχανισμός αποδιοργανωθεί. Κάποιες φορές αυτό που θεωρούμε πρόβλημα ή επικίνδυνο είναι λανθασμένη άποψη. Κάποιοι υπερβάλλουν και μεγαλοποιούν το πρόβλημα χωρίς λόγο. Και κάποιες άλλες φορές το προειδοποιητικό ρολόι κτυπά αλλά δεν ξέρουμε τί είναι λάθος. Αυτές τις φορές είμαστε ψυχολογικά και σωματικά έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τον εχθρό αλλά ο πραγματικός εχθρός ίσως να είμαστε εμείς.

Όπως είναι φανερό, το κύριο πρόβλημα είναι να μπορούμε να ξεχωρίσουμε την διαφορά ανάμεσα στις πραγματικές και βοηθητικές ανησυχίες και στις μη πραγματικές ανησυχίες. Το ρίσκο βρίσκεται παντού γύρω μας έτσι οι ΜΗ πραγματικές ανησυχίες είναι υπερβολικές αντιδράσεις σε μια κατάσταση που μπορούμε να χειριστούμε ή χρονοβόρα υπερβολική αντίδραση σε κάτι που δεν μπορούμε να αλλάξουμε.

Πώς μπορείς να είσαι σίγουρος ότι μια περίπτωση δεν θα προκαλέσει πρόβλημα; Δεν μπορείς. Πώς μπορείς να είσαι σίγουρος πως θα λύσεις το πρόβλημα καλύτερα αν δεν αγχωθείς πολύ; Και πάλι δεν μπορείς. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναγνωρίσουμε πότε αντιδρούμε υπερβολικά για παράδειγμα να φανταζόμαστε για ώρες ένα πρόβλημα και ότι δεν μπορούμε να το λύσουμε. Όμως μια ερώτηση είναι: Πόση ώρα πρέπει να αφιερώνουμε σε ένα πρόβλημα; Δεν υπάρχει ακριβής απάντηση και γι΄αυτό και μερικοί από εμάς αφήνουμε το άγχος να μας κυριεύσει. Υπάρχουν αρκετές λέξεις που περιγράφουν την κατάσταση άγχους: σύγχυση, πίεση, νοιώθουμε στα άκρα, σφίξιμο, τέντωμα, νευρικότητα, ανησυχία, υπερικινητικότητα, ατονία, φόβος, ανασφάλεια και πολλές άλλες.

Όλοι γνωρίζουν πώς είναι να είσαι αγχωμένος. Οι πεταλούδες στο στομάχι πριν κάποιο σημαντικό γεγονός, η πίεση που νοιώθεις όταν ο διευθυντής θυμώνει, η ταχυπαλμία πριν μια παρουσίαση ή διαγώνισμα, ο τρόπος που χτυπά η καρδιά όταν βρίσκεσαι σε κίνδυνο.

Οι Κύπριοι σαν λαός έχουμε στην ιδιοσυγκρασία μας το άγχος. Το χρόνιο άγχος κρατά ένα άτομο σε αγχώδη κατάσταση τον περισσότερο καιρό χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα ένας λόγος. Τα συναισθήματα που έρχονται με το άγχος μπορούν να καταντήσουν τόσο αφόρητα και κουραστικά που για να τα αποφύγει το άτομο ίσως να φτάσει στο σημείο να σταματά τις καθημερινές του δραστηριότητες. Το άγχος είναι τόσο κοινό που είναι χαρακτηριστικό σύμπτωμα στις περισσότερες ψυχολογικές διαταραχές. Οι Αμερικανοί ξοδεύουν 46 δισ. τον χρόνο σε ψυχοφάρμακα και ψυχοθεραπεία για διαταραχές που συμπεριλαμβάνουν το άγχος.

Όταν ένα άτομο είναι αγχωμένο, το κάνουμε να νοιώθει πως έχει αδύναμο χαρακτήρα και πως δεν μπορεί να χειριστεί δύσκολες καταστάσεις. Αυτό που πρέπει να ξέρουμε είναι πως το αίσθημα του άγχους δεν είναι λάθος του ατόμου αλλά είναι μια κατάσταση στη  ψυχολογία μας που μας εμποδίζει στις καθημερινές μας δραστηριότητες και επηρεάζει τη δουλεία και προσωπική μας ζωή.

Θα συζητήσουμε τους λόγους πιο αναλυτικά αργότερα και τώρα θα αναφέρουμε πως κάποιοι από τους λόγους συμπεριλαμβάνουν το οικογενειακό ιστορικό, γενετικό υλικό, ανεπαρκής μηχανισμοί χειρισμού, τραυματικές εμπειρίες, ευθύνη μεγάλων αποφάσεων και φοβία στην αντιμετώπιση της ζωής. Το άτομο νοιώθει υπερβολική πίεση και αγωνία και ίσως κάποιες φορές να μην υπάρχει καν λόγος. Περιμένει την καταστροφή, ανησυχεί για χρήματα, την υγεία, την οικογένεια τη δουλειά. Μερικές φορές η πηγή του άγχους είναι δύσκολο να εξερευνηθεί. Τα συμπτώματα διακυμαίνονται σε διάφορα μήκη:

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Τέντωμα των μυών, νευρικά τίκ, τρέμουλο, συχνά επεισόδια γρίπης, διάφοροι πόνοι όπως στομαχόπονος, ιδρώτας, δερματολογικά προβλήματα, πονοκέφαλος, ψηλή πίεση, έλκος, καρδιολογικά προβλήματα, συχνοουρία και άλλες σωματόμορφες διαταραχές. Κούραση και έλλειψη ενέργειας, αλλαγές στη συνήθεια ύπνου, μη ύπαρξη χιούμορ.

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΑ

Υπερκινητικότητα, πιο γρήγορη ομιλία και περπάτημα, πανικός, νευρικές αντιδράσεις, θυμός, αποφυγή ατόμων, κάπνισμα, υπερβολικό φαγητό και ποτό, μπλέξιμο των δακτύλων, χαμηλή αυτοσυγκέντρωση και ανάμνηση, κλάμα, έμμονες ιδέες, ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, απάθεια, εφιάλτες, συναισθηματικό ξέσπασμα και άλλα. Πολλά από τα συμπτώματα είναι κοινά με αυτά της κατάθλιψης.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

Το άγχος είναι ένας σημαντικός παράγοντας στην ψυχολογία της καθημερινότητας του κάθε ανθρώπου.  Αν καλύπτεται με τη θεραπεία των συμπτωμάτων ή την λήψη φαρμάκων θα επανεμφανιστεί με την ίδια ή διαφορετική μορφή. Αν δεν δοθεί η απαραίτητη σημασία, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μεταβληθεί σε χρόνια κατάσταση που κατά συνέπεια θα επηρεάσει ή θα προκαλέσει άλλες δυσκολίες.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ…

Για να δουλέψετε το άγχος σας θα ήταν βοηθητικό:

  • Να κατανοήσετε την αιτία του άγχους
  • Να αντιμετωπίσετε τα αίτια του άγχους
  • Να αντιμετωπίσετε την αλήθεια και να αποδεχτείτε την κατάσταση σας
  • Να συνειδητοποιήσετε την πιθανότητα αλλαγής
  • Αποκτήστε την επιθυμία για αλλαγή ή αποδοχή.

Η αποδοχή αλλάζει τη στάση σας.  Αποδεχτείτε, προσαρμοστείτε και αναζητήστε πνευματική ηρεμία.

  • Περιορίστε τις ασημαντότητες, σημειώνοντας πράγματα που πραγματικά θέλετε να κάνετε.
  • Ρυθμίστε το ποσοστό και περιεχόμενο τηλεοπτικής θέασης.
  • Ρυθμίστε την έκθεση του εαυτού σας σε τεχνητό φωτισμό και δυνατούς θορύβους.

Διαθέτετε χρόνο για τον εαυτό σας.

  • Περνάτε ποιοτική ώρα με άτομα που αγαπάτε.
  • Χρησιμοποιήστε το χρόνο σας σωστά και δημιουργικά. 
  • Κάνετε περίπατους σε πάρκα, φροντίστε να έρχεστε σε επαφή με καθαρό αέρα και ήλιο, αφιερώστε στον εαυτό σας δέκα λεπτά καθημερινά κάτω από τον ήλιο.
  • Η αίσθηση της αφής είναι κάτι που μπορεί να μας θρέψει συναισθηματικά, να μας καθησυχάσει, να μας συναρπάσει και να μας καταπραΰνει. 
  • Αναπτύξτε τη συνήθεια του χαμόγελου, χαμογελάστε συχνά.
  • Διασκεδάστε, γελάστε, δεχτείτε το χιούμορ.
  • Κάνετε ένα χατίρι στον εαυτό σας μια φορά την βδομάδα.
  • Αναζητήστε ώρες μοναξιάς με τον εαυτό σας. 
  • Γράψετε όλα για τα οποία είστε ευγνώμων.
  • Μάθετε να εκφράζεστε συναισθηματικά.
  • Βοηθήστε άλλους ανθρώπους.
  • Μάθετε ασκήσεις χαλάρωσης.

ΣΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ 

  • Μιλήστε με τα παιδιά σας. Μάθετε τι συμβαίνει στη ζωή τους. Να είστε ειλικρινής και ανοιχτοί μαζί τους. Το παιδί σας μπορεί να σας μιλήσει ή μπορεί να γράψει αυτά που θέλει να σας πει.
  • Μην φορτώνετε τον φοιτητή με τα δικά σας προβλήματα. Αλλά πείτε στο παιδί σας για τους στόχους της οικογένειας και μιλήστε διάφορα θέματα σε ήρεμο και φιλικό περιβάλλον.
  • Εμψυχώστε, επιβραβεύστε το παιδί σας όταν κάνει κάτι καλό και μην ξεχνάτε τις αγκαλιές και τα φιλιά άσχετα με το ύψος ή εμφάνιση του παιδιού.
  • Χρησιμοποιήστε χιούμορ για να δουλέψετε αρνητικά συναισθήματα και καταστάσεις. Ένα παιδί που μαθαίνει να χρησιμοποιεί το χιούμορ θα το διατηρήσει και στην υπόλοιπη του τη ζωή.
  • Οι έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που ζουν σε περιβάλλον που τα αναγκάζει να συμπεριφέροντε πιο ώριμα από το φυσιολογικό πλαίσιο της ηλικίας τους (σε επίπεδο ενήλικα) κάποτε φτάνουν στο σημείο να έρχονται σε σύγκρουση με τους γονείς τους.
  •  Μην απαιτείτε να είναι πρώτοι σε όλα.
  • Δημιουργήστε το καλό παράδειγμα. Επιδείξετε εσείς οι ίδιοι αυτοέλεγχο και τρόπους χειρισμού έντασης.
  • Για οτιδήποτε μοιάζει να είναι εκτός των ορίων της γνώσης και ικανοτήτων σας αποταθείτε σε ειδικό για να μην δημιουργηθεί χρόνιο πρόβλημα.
  • Αναγνωρίστε τι αγχώνει το παιδί σας και μάθετε να αναγνωρίζετε πότε και πόσο συχνά αγχώνεται.
  • Αναγνωρίστε τι αγχώνει το παιδί σας και μάθετε να αναγνωρίζετε πότε και πόσο συχνά αγχώνεται.
  • Παρουσιάστε στα παιδιά σας ευκαιρίες να μάθουν τεχνικές διαχείρισης του άγχους.
  •  Όταν οι γονείς είναι αγχωμένοι, προσοχή να μην το μεταδώσετε στο παιδί.
  • Η σωματική εξάσκηση και ο αθλητισμός είναι καλοί τρόποι αποφόρτισης από το άγχος. Προσοχή στα αθλήματα που έχουν ανταγωνισμό.
  • Η σωματική εξάσκηση και ο αθλητισμός είναι καλοί τρόποι αποφόρτισης από το άγχος. Προσοχή στα αθλήματα που έχουν ανταγωνισμό.
  • Ενισχύστε την κοινωνικοποίηση του παιδιού ούτως ώστε όταν δεν νιώθει καλά να έχει ένα στηρικτικό σύστημα γύρω του. 
  • Ο έφηβος ψάχνει την ταυτότητα του και κάποιες φορές είναι αγχωμένος με μόνο αυτό τον παράγοντα.
  • Ο έφηβος πρέπει να μάθει πως είναι εντάξει αν αποτύχει κάποια φορά.
  • Εμψυχώστε τους να δοκιμάσουν καινούργια πράγματα και να μάθουν νέες ικανότητες.
  • Το άγχος μπορεί να προκαλέσει ύποπτες χρόνιες διαταραχές όπως η αϋπνία, η ένταση, η νευρικότητα και μυικοί πόνοι καθώς επίσης και ασθένειες όπως καρδιακά προβλήματα.
  • Όπως οι αντιδράσεις στο άγχος, έτσι και η χαλάρωση είναι «κτισμένα» μέσα στον οργανισμό μας. Σαν αντίδραση προς την ηρεμία και χαλάρωση, το σώμα προσπαθεί να κερδίσει την ισορροπία του
  • Σημασία και Ενθάρρυνση 
  • Δώστε ευκαιρίες στον έφηβο για να νιώσει σημαντικός, Ενημερώστε τον ότι γνωρίζετε τις δυνάμεις, ικανότητες και αντοχές του. Επιτρέψετε τους με σωστή επικοινωνία να εκφράσουν τη γνώμη και συναισθήματα τους. Αποφύγετε τι θυμό και την κριτική.
  • Αναμένετε την αρνητική αντίδραση
  • Μην προσφέρετε λανθασμένη επιβεβαίωση
  • Ενθαρρύνετε τους να μιλήσουν γι ‘αυτό που τους απασχολεί
  • Κάποιες φορές η συμπεριφορά του θα θυμίζει δύσκολο παιδί και έτσι θα ήταν καλό να αποφύγετε την δική σας απογοήτευση, θυμό, ή έκπληξη με την αντίδραση αυτή. Βοηθήστε τους να μάθουν ότι τα συναισθήματα τους αυτά δεν είναι άσχημα. Αν όμως συνεχίσει η συγκεκριμένη συμπεριφορά, αναζητήστε βοήθεια από ειδικό.
  • Μην πείτε στον έφηβο ένα απλό «μην ανησυχείς» ή «ευθύμησε, όλα θα πάνε καλά» αν δεν είναι αυτή η πραγματικότητα. Ίσως δεν είναι όλα καλά και ίσως να τον απογοητεύσετε όταν δει την πραγματικότητα. Οι αγχωμένοι έφηβοι χρειάζονται να ξέρουν ότι είστε δίπλα τους και ότι θα τους βοηθήσετε για την εξεύρεση λύσης.
  • Μια καλή αντιμετώπιση του άγχους είναι η συζήτηση. Η άρνηση του θυμού, των τύψεων, του φόβου και της λύπης φέρνουν μαζί τους μεγάλο φορτίο άγχους. Απλά και μόνο η γνώση ότι κάποιος είναι εκεί και μπορεί να τους ακούσει είναι βοηθητική. Ρωτήστε ερωτήσεις χωρίς τη μορφή της ανάκρισης.
  • Δώστε έμφαση στις θετικές συμπεριφορές
  • Παρακολουθείστε εάν η κατάσταση άγχους του έφηβου επηρεάζει την υγεία του.  

ΣΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

  • Αναγνωρίστε τι είναι αυτό που σας αγχώνει. Πολλές φορές δεν το αναγνωρίζετε λόγω της σωματικής και ψυχολογικής αντίδρασης.
  • Εξασκηθείτε με σωματική άσκηση και τρώτε κανονικά.
  • Αποφύγετε την καφεΐνη και κάποια ποτά ενέργειας τα οποία εκτός από το ότι είναι βλαβερά για τον οργανισμό είναι βλαβερά και για την ψυχική υγεία.
  • Μείνετε μακριά από το αλκοόλ, τα ναρκωτικά και το τσιγάρο.
  • Μάθετε ασκήσεις χαλάρωσης
  • Αναπτύξετε διεκδικητικότητα, μάθετε τα δικαιώματα σας.
  • Κάνετε πρόβα πώς χειρίζεστε καταστάσεις που σας αγχώνουν.
  • Μάθετε τρόπους χειρισμού δύσκολων καταστάσεων και να ρωτάτε τον εαυτό σας τι είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σαν αποτέλεσμα μιας αρνητικής κατάστασης.
  • Μειώστε αρνητική σκέψη και υποτίμηση του εαυτού σας. Μετατρέψετε την αρνητική σκέψη σε θετική. «Η ζωή μου δεν θα είναι ποτέ καλή» μπορεί να μετατραπεί σε « Ίσως νιώθω απελπισία τώρα αλλά μάλλον η ζωή μου θα γίνει καλύτερη αν δουλέψω σε εκείνη την κατεύθυνση και ζητήσω βοήθεια»
  • Μάθε να νοιώθεις καλά για κάτι που καταφέρνεις
  • Κάνε ένα διάλειμμα από καταστάσεις που σε αγχώνουν.
  • Κτίσε ένα σύστημα από φίλους που σε επηρεάζουν θετικά.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΧΑΜΟΓΕΛΟΥ

  • Χαμηλώνει την πίεση και υπερένταση
  • Προσφέρει καλύτερη καρδιακή λειτουργία
  • Μειώνει το επίπεδο των ορμονών του άγχους
  • Καθαρίζει τους πνεύμονες
  • Αυξάνει την ελαστικότητα των μυών
  • Καλύτερη διακίνηση αίματος
  • Ενδυναμώνει οργανισμό εναντίων μικροβίων(Τ-Β)
  • Απελευθερώνει ενδορφίνες
  • Προκαλεί αίσθημα ευημερίας

ΠΩΣ ΝΑ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΗ

  1. Μετάτρεψε το υλικό σου σε κάρτες, σημειώσεις και διάβασε το πριν

  2. Μάθε τεχνικές χαλάρωσης (αναπνοή, χαλάρωση μυών, θετικές σκέψεις)

  3. Μην βρεθείς με συμφοιτητές ακριβώς πριν την εξέταση, μην επηρεαστείς από πανικοβλημένα άτομα, μην εξετάσετε ο ένας τον άλλον.

  4. Παραδέξου στον εαυτό σου ότι ίσως δεν ξέρεις όλες τις ερωτήσεις.

  5. Κοίταξε όλες τις ερωτήσεις για να ΄συμφιλιωθείς΄με την εξέταση και αν δεν γνωρίζεις κάποιες ερωτήσεις είναι εντάξει.

  6. Αν νοιώσεις άγχος και δεν μπορείς να σκεφτείς, χαλάρωσε, πιες νερό και ξεκίνα.

  7. Μην δίνεις προσοχή στο τι κάνουν και πώς γράφουν οι άλλοι.

  8. Άφησε χρόνο για να ξαναδείς τις απαντήσεις σου

  9. Ένας από τους παράγοντες που προκαλείται το άγχος είναι η προσδοκία και η σκέψη για το τι πρόκειται να γίνει. Εάν σκέφτεσαι αρνητικά για τον εαυτό και ικανότητες σου, θα δημιουργηθούν αρνητικά συναισθήματα με αρνητικά αποτελέσματα.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΧΟΣ* 

  1. Είσαι συνήθως σε ένταση, νοιώθεις σφίξιμο και δεν μπορείς να ηρεμήσεις; 

  2. Ενοχλείσαι πολύ από μικρές καθημερινές δυσκολίες; 

  3. Παραβλέπεις τις μικρές χαρές της ζωής;

  4. Ανησυχείς πολύ συχνά;

  5. Έχεις πολλές αμφιβολίες για τον εαυτό σου και ασκείς έντονη αυτοκριτική;

  6. Θυμώνεις πιο εύκολα απ΄ότι συνήθιζες; 

  7. Έχεις πρόβλημα ύπνου;

  8. Νοιώθεις κούραση και σωματικό πόνο; 

  9. Νοιώθεις πίεση και υπερκινητικότητα;

Είναι σχεδόν αδύνατο να έχει κάποιος όλα τα πιο πάνω χαρακτηριστικά. Αν έχει κάποια σε χαμηλό βαθμό ίσως να μην σημαίνει τίποτα. Αν έχει όμως έστω και ένα σε μεγάλο βαθμό τότε ίσως να είναι σημάδι σοβαρής κατάστασης Άγχους. Αν απαντήσετε 5-6 «Ναι» τότε ίσως να διπλασιάσετε την πιθανότητα για ψηλή πίεση. 

Τί μπορείς να κάνεις για το Άγχος;

Αναγνώρισε το άγχος σου, την πηγή του άγχους και κατονόμασε το πρόβλημα.

Χρήση θετικού λεξιλογίου και σκέψεων για θετική ενέργεια.

Γύμνασε την εσωτερική σου δύναμη.

Βάζε μικρούς και πραγματοποιήσιμους στόχους.

Βάλε τη γυμναστική και χόμπυ στη ζωή σου. Αφιέρωσε ώρα αποκλειστικά για σένα

Προσοχή στη διατροφή

Ασκήσεις αναπνοής και χαλάρωσης.

Ασκήσεις για αλλαγή στον τρόπο σκέψης

Χαμογέλα πιο συχνά

 

* Το πιο πάνω ερωτηματολόγιο δεν αποτελεί μέσο Ψυχομετρικής δοκιμασίας

Άγχος και φοιτητική ζωή

Το άγχος είναι ο τρόπος που έχει το σώμα μας για να μας πει πως κάτι δεν πάει καλά και πρέπει να το επιδιορθώσουμε. Είναι ένα απαραίτητο εργαλείο που χρειάζεται για την επιβίωση και ευμάρεια μας. Είναι θαυμάσιο το γεγονός ότι σαν όντα έχουμε αυτό τον αυτόματο μηχανισμό. Ναι εκτός όταν το σύστημα σπάσει και ο μηχανισμός αποδιοργανωθεί. Κάποιες φορές αυτό που θεωρούμε πρόβλημα ή επικίνδυνο είναι λανθασμένη άποψη. Κάποιοι υπερβάλλουν και μεγαλοποιούν το πρόβλημα χωρίς λόγο. Και κάποιες άλλες φορές το προειδοποιητικό ρολόι κτυπά αλλά δεν ξέρουμε τί είναι λάθος. Αυτές τις φορές είμαστε ψυχολογικά και σωματικά έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τον εχθρό αλλά ο πραγματικός εχθρός ίσως να είμαστε εμείς.

Όπως είναι φανερό, το κύριο πρόβλημα είναι να μπορούμε να ξεχωρίσουμε την διαφορά ανάμεσα στις πραγματικές και βοηθητικές ανησυχίες και στις μη πραγματικές ανησυχίες. Το ρίσκο βρίσκεται παντού γύρω μας έτσι οι ΜΗ πραγματικές ανησυχίες είναι υπερβολικές αντιδράσεις σε μια κατάσταση που μπορούμε να χειριστούμε ή χρονοβόρα υπερβολική αντίδραση σε κάτι που δεν μπορούμε να αλλάξουμε.

Πώς μπορείς να είσαι σίγουρος ότι μια περίπτωση δεν θα προκαλέσει πρόβλημα; Δεν μπορείς. Πώς μπορείς να είσαι σίγουρος πως θα λύσεις το πρόβλημα καλύτερα αν δεν αγχωθείς πολύ; Και πάλι δεν μπορείς. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναγνωρίσουμε πότε αντιδρούμε υπερβολικά για παράδειγμα να φανταζόμαστε για ώρες ένα πρόβλημα και ότι δεν μπορούμε να το λύσουμε. Όμως μια ερώτηση είναι: Πόση ώρα πρέπει να αφιερώνουμε σε ένα πρόβλημα; Δεν υπάρχει ακριβής απάντηση και γι΄αυτό και μερικοί από εμάς αφήνουμε το άγχος να μας κυριεύσει. Υπάρχουν αρκετές λέξεις που περιγράφουν την κατάσταση άγχους: σύγχυση, πίεση, νοιώθουμε στα άκρα, σφίξιμο, τέντωμα, νευρικότητα, ανησυχία, υπερικινητικότητα, ατονία, φόβος, ανασφάλεια και πολλές άλλες.

Όλοι γνωρίζουν πώς είναι να είσαι αγχωμένος. Οι πεταλούδες στο στομάχι πριν κάποιο σημαντικό γεγονός, η πίεση που νοιώθεις όταν ο διευθυντής θυμώνει, η ταχυπαλμία πριν μια παρουσίαση ή διαγώνισμα, ο τρόπος που χτυπά η καρδιά όταν βρίσκεσαι σε κίνδυνο.

Οι Κύπριοι σαν λαός έχουμε στην ιδιοσυγκρασία μας το άγχος. Το χρόνιο άγχος κρατά ένα άτομο σε αγχώδη κατάσταση τον περισσότερο καιρό χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα ένας λόγος. Τα συναισθήματα που έρχονται με το άγχος μπορούν να καταντήσουν τόσο αφόρητα και κουραστικά που για να τα αποφύγει το άτομο ίσως να φτάσει στο σημείο να σταματά τις καθημερινές του δραστηριότητες. Το άγχος είναι τόσο κοινό που είναι χαρακτηριστικό σύμπτωμα στις περισσότερες ψυχολογικές διαταραχές. Οι Αμερικανοί ξοδεύουν 46 δισ. τον χρόνο σε ψυχοφάρμακα και ψυχοθεραπεία για διαταραχές που συμπεριλαμβάνουν το άγχος.

Όταν ένα άτομο είναι αγχωμένο, το κάνουμε να νοιώθει πως έχει αδύναμο χαρακτήρα και πως δεν μπορεί να χειριστεί δύσκολες καταστάσεις. Αυτό που πρέπει να ξέρουμε είναι πως το αίσθημα του άγχους δεν είναι λάθος του ατόμου αλλά είναι μια κατάσταση στη  ψυχολογία μας που μας εμποδίζει στις καθημερινές μας δραστηριότητες και επηρεάζει τη δουλεία και προσωπική μας ζωή.

Θα συζητήσουμε τους λόγους πιο αναλυτικά αργότερα και τώρα θα αναφέρουμε πως κάποιοι από τους λόγους συμπεριλαμβάνουν το οικογενειακό ιστορικό, γενετικό υλικό, ανεπαρκής μηχανισμοί χειρισμού, τραυματικές εμπειρίες, ευθύνη μεγάλων αποφάσεων και φοβία στην αντιμετώπιση της ζωής. Το άτομο νοιώθει υπερβολική πίεση και αγωνία και ίσως κάποιες φορές να μην υπάρχει καν λόγος. Περιμένει την καταστροφή, ανησυχεί για χρήματα, την υγεία, την οικογένεια τη δουλειά. Μερικές φορές η πηγή του άγχους είναι δύσκολο να εξερευνηθεί. Τα συμπτώματα διακυμαίνονται σε διάφορα μήκη:

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Τέντωμα των μυών, νευρικά τίκ, τρέμουλο, συχνά επεισόδια γρίπης, διάφοροι πόνοι όπως στομαχόπονος, ιδρώτας, δερματολογικά προβλήματα, πονοκέφαλος, ψηλή πίεση, έλκος, καρδιολογικά προβλήματα, συχνοουρία και άλλες σωματόμορφες διαταραχές. Κούραση και έλλειψη ενέργειας, αλλαγές στη συνήθεια ύπνου, μη ύπαρξη χιούμορ.

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΑ

Υπερκινητικότητα, πιο γρήγορη ομιλία και περπάτημα, πανικός, νευρικές αντιδράσεις, θυμός, αποφυγή ατόμων, κάπνισμα, υπερβολικό φαγητό και ποτό, μπλέξιμο των δακτύλων, χαμηλή αυτοσυγκέντρωση και ανάμνηση, κλάμα, έμμονες ιδέες, ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, απάθεια, εφιάλτες, συναισθηματικό ξέσπασμα και άλλα. Πολλά από τα συμπτώματα είναι κοινά με αυτά της κατάθλιψης.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

Το άγχος είναι ένας σημαντικός παράγοντας στην ψυχολογία της καθημερινότητας του κάθε ανθρώπου.  Αν καλύπτεται με τη θεραπεία των συμπτωμάτων ή την λήψη φαρμάκων θα επανεμφανιστεί με την ίδια ή διαφορετική μορφή. Αν δεν δοθεί η απαραίτητη σημασία, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μεταβληθεί σε χρόνια κατάσταση που κατά συνέπεια θα επηρεάσει ή θα προκαλέσει άλλες δυσκολίες.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ…

Για να δουλέψετε το άγχος σας θα ήταν βοηθητικό:

  • Να κατανοήσετε την αιτία του άγχους
  • Να αντιμετωπίσετε τα αίτια του άγχους
  • Να αντιμετωπίσετε την αλήθεια και να αποδεχτείτε την κατάσταση σας
  • Να συνειδητοποιήσετε την πιθανότητα αλλαγής
  • Αποκτήστε την επιθυμία για αλλαγή ή αποδοχή.

Η αποδοχή αλλάζει τη στάση σας.  Αποδεχτείτε, προσαρμοστείτε και αναζητήστε πνευματική ηρεμία.

  • Περιορίστε τις ασημαντότητες, σημειώνοντας πράγματα που πραγματικά θέλετε να κάνετε.
  • Ρυθμίστε το ποσοστό και περιεχόμενο τηλεοπτικής θέασης.
  • Ρυθμίστε την έκθεση του εαυτού σας σε τεχνητό φωτισμό και δυνατούς θορύβους.

Διαθέτετε χρόνο για τον εαυτό σας.

  • Περνάτε ποιοτική ώρα με άτομα που αγαπάτε.
  • Χρησιμοποιήστε το χρόνο σας σωστά και δημιουργικά. 
  • Κάνετε περίπατους σε πάρκα, φροντίστε να έρχεστε σε επαφή με καθαρό αέρα και ήλιο, αφιερώστε στον εαυτό σας δέκα λεπτά καθημερινά κάτω από τον ήλιο.
  • Η αίσθηση της αφής είναι κάτι που μπορεί να μας θρέψει συναισθηματικά, να μας καθησυχάσει, να μας συναρπάσει και να μας καταπραΰνει. 
  • Αναπτύξτε τη συνήθεια του χαμόγελου, χαμογελάστε συχνά.
  • Διασκεδάστε, γελάστε, δεχτείτε το χιούμορ.
  • Κάνετε ένα χατίρι στον εαυτό σας μια φορά την βδομάδα.
  • Αναζητήστε ώρες μοναξιάς με τον εαυτό σας. 
  • Γράψετε όλα για τα οποία είστε ευγνώμων.
  • Μάθετε να εκφράζεστε συναισθηματικά.
  • Βοηθήστε άλλους ανθρώπους.
  • Μάθετε ασκήσεις χαλάρωσης.

ΣΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ 

  • Μιλήστε με τα παιδιά σας. Μάθετε τι συμβαίνει στη ζωή τους. Να είστε ειλικρινής και ανοιχτοί μαζί τους. Το παιδί σας μπορεί να σας μιλήσει ή μπορεί να γράψει αυτά που θέλει να σας πει.
  • Μην φορτώνετε τον φοιτητή με τα δικά σας προβλήματα. Αλλά πείτε στο παιδί σας για τους στόχους της οικογένειας και μιλήστε διάφορα θέματα σε ήρεμο και φιλικό περιβάλλον.
  • Εμψυχώστε, επιβραβεύστε το παιδί σας όταν κάνει κάτι καλό και μην ξεχνάτε τις αγκαλιές και τα φιλιά άσχετα με το ύψος ή εμφάνιση του παιδιού.
  • Χρησιμοποιήστε χιούμορ για να δουλέψετε αρνητικά συναισθήματα και καταστάσεις. Ένα παιδί που μαθαίνει να χρησιμοποιεί το χιούμορ θα το διατηρήσει και στην υπόλοιπη του τη ζωή.
  • Οι έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που ζουν σε περιβάλλον που τα αναγκάζει να συμπεριφέροντε πιο ώριμα από το φυσιολογικό πλαίσιο της ηλικίας τους (σε επίπεδο ενήλικα) κάποτε φτάνουν στο σημείο να έρχονται σε σύγκρουση με τους γονείς τους.
  •  Μην απαιτείτε να είναι πρώτοι σε όλα.
  • Δημιουργήστε το καλό παράδειγμα. Επιδείξετε εσείς οι ίδιοι αυτοέλεγχο και τρόπους χειρισμού έντασης.
  • Για οτιδήποτε μοιάζει να είναι εκτός των ορίων της γνώσης και ικανοτήτων σας αποταθείτε σε ειδικό για να μην δημιουργηθεί χρόνιο πρόβλημα.
  • Αναγνωρίστε τι αγχώνει το παιδί σας και μάθετε να αναγνωρίζετε πότε και πόσο συχνά αγχώνεται.
  • Αναγνωρίστε τι αγχώνει το παιδί σας και μάθετε να αναγνωρίζετε πότε και πόσο συχνά αγχώνεται.
  • Παρουσιάστε στα παιδιά σας ευκαιρίες να μάθουν τεχνικές διαχείρισης του άγχους.
  •  Όταν οι γονείς είναι αγχωμένοι, προσοχή να μην το μεταδώσετε στο παιδί.
  • Η σωματική εξάσκηση και ο αθλητισμός είναι καλοί τρόποι αποφόρτισης από το άγχος. Προσοχή στα αθλήματα που έχουν ανταγωνισμό.
  • Η σωματική εξάσκηση και ο αθλητισμός είναι καλοί τρόποι αποφόρτισης από το άγχος. Προσοχή στα αθλήματα που έχουν ανταγωνισμό.
  • Ενισχύστε την κοινωνικοποίηση του παιδιού ούτως ώστε όταν δεν νιώθει καλά να έχει ένα στηρικτικό σύστημα γύρω του. 
  • Ο έφηβος ψάχνει την ταυτότητα του και κάποιες φορές είναι αγχωμένος με μόνο αυτό τον παράγοντα.
  • Ο έφηβος πρέπει να μάθει πως είναι εντάξει αν αποτύχει κάποια φορά.
  • Εμψυχώστε τους να δοκιμάσουν καινούργια πράγματα και να μάθουν νέες ικανότητες.
  • Το άγχος μπορεί να προκαλέσει ύποπτες χρόνιες διαταραχές όπως η αϋπνία, η ένταση, η νευρικότητα και μυικοί πόνοι καθώς επίσης και ασθένειες όπως καρδιακά προβλήματα.
  • Όπως οι αντιδράσεις στο άγχος, έτσι και η χαλάρωση είναι «κτισμένα» μέσα στον οργανισμό μας. Σαν αντίδραση προς την ηρεμία και χαλάρωση, το σώμα προσπαθεί να κερδίσει την ισορροπία του
  • Σημασία και Ενθάρρυνση 
  • Δώστε ευκαιρίες στον έφηβο για να νιώσει σημαντικός, Ενημερώστε τον ότι γνωρίζετε τις δυνάμεις, ικανότητες και αντοχές του. Επιτρέψετε τους με σωστή επικοινωνία να εκφράσουν τη γνώμη και συναισθήματα τους. Αποφύγετε τι θυμό και την κριτική.
  • Αναμένετε την αρνητική αντίδραση
  • Μην προσφέρετε λανθασμένη επιβεβαίωση
  • Ενθαρρύνετε τους να μιλήσουν γι ‘αυτό που τους απασχολεί
  • Κάποιες φορές η συμπεριφορά του θα θυμίζει δύσκολο παιδί και έτσι θα ήταν καλό να αποφύγετε την δική σας απογοήτευση, θυμό, ή έκπληξη με την αντίδραση αυτή. Βοηθήστε τους να μάθουν ότι τα συναισθήματα τους αυτά δεν είναι άσχημα. Αν όμως συνεχίσει η συγκεκριμένη συμπεριφορά, αναζητήστε βοήθεια από ειδικό.
  • Μην πείτε στον έφηβο ένα απλό «μην ανησυχείς» ή «ευθύμησε, όλα θα πάνε καλά» αν δεν είναι αυτή η πραγματικότητα. Ίσως δεν είναι όλα καλά και ίσως να τον απογοητεύσετε όταν δει την πραγματικότητα. Οι αγχωμένοι έφηβοι χρειάζονται να ξέρουν ότι είστε δίπλα τους και ότι θα τους βοηθήσετε για την εξεύρεση λύσης.
  • Μια καλή αντιμετώπιση του άγχους είναι η συζήτηση. Η άρνηση του θυμού, των τύψεων, του φόβου και της λύπης φέρνουν μαζί τους μεγάλο φορτίο άγχους. Απλά και μόνο η γνώση ότι κάποιος είναι εκεί και μπορεί να τους ακούσει είναι βοηθητική. Ρωτήστε ερωτήσεις χωρίς τη μορφή της ανάκρισης.
  • Δώστε έμφαση στις θετικές συμπεριφορές
  • Παρακολουθείστε εάν η κατάσταση άγχους του έφηβου επηρεάζει την υγεία του.  

ΣΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

  • Αναγνωρίστε τι είναι αυτό που σας αγχώνει. Πολλές φορές δεν το αναγνωρίζετε λόγω της σωματικής και ψυχολογικής αντίδρασης.
  • Εξασκηθείτε με σωματική άσκηση και τρώτε κανονικά.
  • Αποφύγετε την καφεΐνη και κάποια ποτά ενέργειας τα οποία εκτός από το ότι είναι βλαβερά για τον οργανισμό είναι βλαβερά και για την ψυχική υγεία.
  • Μείνετε μακριά από το αλκοόλ, τα ναρκωτικά και το τσιγάρο.
  • Μάθετε ασκήσεις χαλάρωσης
  • Αναπτύξετε διεκδικητικότητα, μάθετε τα δικαιώματα σας.
  • Κάνετε πρόβα πώς χειρίζεστε καταστάσεις που σας αγχώνουν.
  • Μάθετε τρόπους χειρισμού δύσκολων καταστάσεων και να ρωτάτε τον εαυτό σας τι είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σαν αποτέλεσμα μιας αρνητικής κατάστασης.
  • Μειώστε αρνητική σκέψη και υποτίμηση του εαυτού σας. Μετατρέψετε την αρνητική σκέψη σε θετική. «Η ζωή μου δεν θα είναι ποτέ καλή» μπορεί να μετατραπεί σε « Ίσως νιώθω απελπισία τώρα αλλά μάλλον η ζωή μου θα γίνει καλύτερη αν δουλέψω σε εκείνη την κατεύθυνση και ζητήσω βοήθεια»
  • Μάθε να νοιώθεις καλά για κάτι που καταφέρνεις
  • Κάνε ένα διάλειμμα από καταστάσεις που σε αγχώνουν.
  • Κτίσε ένα σύστημα από φίλους που σε επηρεάζουν θετικά.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΧΑΜΟΓΕΛΟΥ

  • Χαμηλώνει την πίεση και υπερένταση
  • Προσφέρει καλύτερη καρδιακή λειτουργία
  • Μειώνει το επίπεδο των ορμονών του άγχους
  • Καθαρίζει τους πνεύμονες
  • Αυξάνει την ελαστικότητα των μυών
  • Καλύτερη διακίνηση αίματος
  • Ενδυναμώνει οργανισμό εναντίων μικροβίων(Τ-Β)
  • Απελευθερώνει ενδορφίνες
  • Προκαλεί αίσθημα ευημερίας

ΠΩΣ ΝΑ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΗ

  1. Μετάτρεψε το υλικό σου σε κάρτες, σημειώσεις και διάβασε το πριν

  2. Μάθε τεχνικές χαλάρωσης (αναπνοή, χαλάρωση μυών, θετικές σκέψεις)

  3. Μην βρεθείς με συμφοιτητές ακριβώς πριν την εξέταση, μην επηρεαστείς από πανικοβλημένα άτομα, μην εξετάσετε ο ένας τον άλλον.

  4. Παραδέξου στον εαυτό σου ότι ίσως δεν ξέρεις όλες τις ερωτήσεις.

  5. Κοίταξε όλες τις ερωτήσεις για να ΄συμφιλιωθείς΄με την εξέταση και αν δεν γνωρίζεις κάποιες ερωτήσεις είναι εντάξει.

  6. Αν νοιώσεις άγχος και δεν μπορείς να σκεφτείς, χαλάρωσε, πιες νερό και ξεκίνα.

  7. Μην δίνεις προσοχή στο τι κάνουν και πώς γράφουν οι άλλοι.

  8. Άφησε χρόνο για να ξαναδείς τις απαντήσεις σου

  9. Ένας από τους παράγοντες που προκαλείται το άγχος είναι η προσδοκία και η σκέψη για το τι πρόκειται να γίνει. Εάν σκέφτεσαι αρνητικά για τον εαυτό και ικανότητες σου, θα δημιουργηθούν αρνητικά συναισθήματα με αρνητικά αποτελέσματα.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΧΟΣ* 

  1. Είσαι συνήθως σε ένταση, νοιώθεις σφίξιμο και δεν μπορείς να ηρεμήσεις; 

  2. Ενοχλείσαι πολύ από μικρές καθημερινές δυσκολίες; 

  3. Παραβλέπεις τις μικρές χαρές της ζωής;

  4. Ανησυχείς πολύ συχνά;

  5. Έχεις πολλές αμφιβολίες για τον εαυτό σου και ασκείς έντονη αυτοκριτική;

  6. Θυμώνεις πιο εύκολα απ΄ότι συνήθιζες; 

  7. Έχεις πρόβλημα ύπνου;

  8. Νοιώθεις κούραση και σωματικό πόνο; 

  9. Νοιώθεις πίεση και υπερκινητικότητα;

Είναι σχεδόν αδύνατο να έχει κάποιος όλα τα πιο πάνω χαρακτηριστικά. Αν έχει κάποια σε χαμηλό βαθμό ίσως να μην σημαίνει τίποτα. Αν έχει όμως έστω και ένα σε μεγάλο βαθμό τότε ίσως να είναι σημάδι σοβαρής κατάστασης Άγχους. Αν απαντήσετε 5-6 «Ναι» τότε ίσως να διπλασιάσετε την πιθανότητα για ψηλή πίεση. 

Τί μπορείς να κάνεις για το Άγχος;

Αναγνώρισε το άγχος σου, την πηγή του άγχους και κατονόμασε το πρόβλημα.

Χρήση θετικού λεξιλογίου και σκέψεων για θετική ενέργεια.

Γύμνασε την εσωτερική σου δύναμη.

Βάζε μικρούς και πραγματοποιήσιμους στόχους.

Βάλε τη γυμναστική και χόμπυ στη ζωή σου. Αφιέρωσε ώρα αποκλειστικά για σένα

Προσοχή στη διατροφή

Ασκήσεις αναπνοής και χαλάρωσης.

Ασκήσεις για αλλαγή στον τρόπο σκέψης

Χαμογέλα πιο συχνά

 

* Το πιο πάνω ερωτηματολόγιο δεν αποτελεί μέσο Ψυχομετρικής δοκιμασίας