![]() |
||||
|
Τι είναι Παραπομπές/Βιβλιογραφικές Αναφορές; Για τη συγγραφή μιας εργασίας/έρευνας είναι αναγκαίο να χρησιμοποιούνται πληροφορίες και να παρατίθενται αποσπάσματα έργων άλλων δημιουργών, προκειμένου το πρόσωπο που γράφει την εργασία να υποστηρίξει τις ιδέες του αλλά και να τεκμηριώσει τα λεγόμενά του. Επίσης, είναι απαραίτητο να αναφερθούν οι πηγές που ο συγγραφέας έχει μελετήσει προκειμένου να αντλήσει πληροφορίες. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγει τη λογοκλοπή και επιπλέον επιτρέπει στον αναγνώστη να ανατρέξει άμεσα στην αρχική πηγή ώστε να επαληθεύσει ή και να αντιπαραβάλει τα όσα έγραψε σε σχέση με την πηγή. Η χρήση παραπομπών/βιβλιογραφικών αναφορών βοηθά τον αναγνώστη να καταλάβει το ευρύτερο θεματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινήθηκε ο συγγραφέας προκειμένου να ολοκληρώσει το σύγγραμμά του. Έτσι, με τον τρόπο αυτό του παρέχεται η δυνατότητα να συμβουλευτεί άλλες πηγές σχετικές με το θέμα ώστε να προχωρήσει εάν επιθυμεί στην περαιτέρω διερεύνηση του. Επιπλέον, οι παραπομπές/βιβλιογραφικές αναφορές δηλώνουν τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε προκειμένου ο συγγραφέας να εντοπίσει και να αξιοποιήσει τις πηγές του. Επιπρόσθετα, εγγυώνται τη διασφάλιση του επιστημονικού κύρους. Χρησιμοποιώντας παραπομπές/βιβλιογραφικές αναφορές ο συγγραφέας ενισχύει και αποδεικνύει την ποιότητα των εργασιών του αλλά και την ακεραιότητα και ικανότητά του ως υπεύθυνο και ενεργό μέλος της επιστημονικής και ερευνητικής κοινότητας. Μεταξύ άλλων, η χρήση παραπομπών/βιβλιογραφικών αναφορών προσδίδει αναγνώριση στο δημιουργό, καθώς βεβαιώνει την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα των ιδεών και αντιλήψεών του. Προκειμένου να εξασφαλιστούν τα πνευματικά δικαιώματα του αρχικού δημιουργού, κρίνεται δια νόμου απαραίτητο ότι η χρήση ή παράθεση ιδεών ή αποσπάσματος του έργου του, πρέπει να συνοδεύεται από την αναφορά της πηγής με τις απαραίτητες βιβλιογραφικές πληροφορίες.
Υπάρχουν δύο τρόποι παράθεσης των πηγών σε μια εργασία:
Οι παραπομπές (In-text citations) είναι επεξηγηματικές σημειώσεις οι οποίες συμπεριλαμβάνονται στο κείμενο ενός συγγράμματος ή εργασίας και αναφέρονται σε πηγές από τις οποίες έχουν ληφθεί στοιχεία ή αποσπάσματα και παρέχουν τη δυνατότητα στον αναγνώστη να ανατρέξει για την εξακρίβωσή τους, την παραβολή τους με άλλα ή για περισσότερες πληροφορίες.
Στην περίπτωση αυτή των παραπομπών, οι σχετικές βιβλιογραφικές πληροφορίες ενσωματώνονται στο κείμενο και έτσι δε διακόπτουν συνεχώς τη ροή του κειμένου επηρεάζοντας ταυτόχρονα και τη ροή ανάγνωσης.
Κατά την παράθεση των πηγών μέσα στο κείμενο της εργασίας, οι βιβλιογραφικές πληροφορίες πρέπει να είναι μέσα σε παρενθέσεις ή να περιλαμβάνονται ως τμήμα μιας δήλωσης. Εάν υπάρχουν δύο συγγραφείς για μια συγκεκριμένη πηγή τότε αναφέρονται τα ονόματα με τη σειρά την οποία εμφανίζονται. Οι αριθμοί των σελίδων μπορούν ή και όχι να συμπεριληφθούν ανάλογα με την ιδιομορφία της αναφοράς στην πηγή για να υποδείξουν μια συγκεκριμένη σελίδα ή μια ακολουθία σελίδων. Όταν αναφέρονται δύο ή περισσότερα κείμενα με διαφορετικούς συγγραφείς ξεχωρίζονται με ερωτηματικό (;).
Οι παραπομπές (In-text citations) μπορεί να είναι: 1. Παραπομπή υπό μορφή υποσημείωσης/σημείωσης: Η πληροφορία εμφανίζεται με τη μορφή υποσημείωσης στο υποσέλιδο ή με τη μορφή σημείωσης στο τέλος του κεφαλαίου ή όλου του τεκμηρίου. Οι υποσημειώσεις/σημειώσεις δηλώνονται με την προσθήκη ενός αύξοντα αριθμού υπό μορφή εκθέτη στο σημείο όπου επιθυμεί ο συγγραφέας να γίνει η παραπομπή. Οι μεν υποσημειώσεις εμφανίζονται όπως είπαμε στο υποσέλιδο με μικρότερη γραμματοσειρά και ξεχωρίζουν από το υπόλοιπο κείμενο με μια διαχωριστική ευθεία γραμμή στο κάτω μέρος της σελίδας ενώ οι σημειώσεις εμφανίζονται στο τέλος του κάθε κεφαλαίου ή στο τέλος όλου του έργου. Στην τελευταία περίπτωση η αρίθμηση μπορεί να είναι συνεχής για όλα τα κεφάλαια ή να ξεκινά από την αρχή για κάθε κεφάλαιο ξεχωριστά. Παράδειγμα: ³Για λεπτομέρειες σχετικά με την εννοιολογική οριοθέτηση του δικαίου, ορισμό, αποστολή και διάκριση του από παρεμφερείς έννοιες βλ. ΟΜΠΕΣΗ Φ., Αρχές Δικαίου και Νοσηλευτική Νομοθεσία, Παραδόσεις, Τμήμα Νοσηλευτικής, Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης, Γ΄ ανατύπωση επαυξημένη και βελτιωμένη, 2003 σελ. 5 και επ. 2. Άμεση παραπομπή: Χρησιμοποιούνται διπλά εισαγωγικά σημεία («») για να εσωκλείνονται επιπλέον λόγια ενός συγγραφέα. Η θέση της χρησιμοποιούμενης πηγής (αριθμοί σελίδας ή αριθμοί παραγράφου) πρέπει οπωσδήποτε να αναφερθεί. Εάν η άμεση παραπομπή στην πηγή είναι περισσότερες από 40 λέξεις, παρατίθεται το κείμενο της παραπομπής σε εσοχή παραγράφου χωρίς τη χρήση εισαγωγικών σημείων («»). 3. Έμμεση παραπομπή/παράφραση: Εάν παραφράζονται πορίσματα της έρευνας ή ιδέες ενός άλλου συγγραφέα, τότε καλό θα ήταν να εντάσσονται σαν μέρος του κειμένου αλλά με λόγια του προσώπου που γράφει την εργασία. Όταν παραφράζεται ή αναφέρεται μια ιδέα η οποία εμπεριέχεται σε μια άλλη εργασία, δεν είναι υποχρεωτικό πάντα να αναφέρεται η θέση της πηγής (αριθμός σελίδας), αν και θεωρείται χρήσιμο. Θα πρέπει ωστόσο να φαίνονται ξεκάθαρα στο κείμενο οι ιδέες του συγγραφέα και οι ιδέες άλλων προσώπων. Παράδειγμα: Παρά το γεγονός ότι ο Θανόπουλος (2003) ορίζει ως επιχείρηση το σύνολο των πρωτοβουλιών που περιλαμβάνει τη διατύπωση διαδικασιών, το συνδυασμό συντελεστών παραγωγής, την ανάληψη κινδύνων και την ικανοποίηση πραγματικών αναγκών μέσω των οποίων επιτυγχάνεται ένας συγκεκριμένος στόχος, πιστεύω πως ... Εάν παρατίθεται μια ιδέα ενός συγγραφέα ο οποίος αναφέρεται από ένα άλλο συγγραφέα, τότε χρησιμοποιείται η φράση “cited in”/«αναφέρεται στο». Ωστόσο, στη λίστα βιβλιογραφικών αναφορών/βιβλιογραφίας στο τέλος της μιας εργασίας, παρατίθεται μόνο η δευτερεύουσα πηγή. Παράδειγμα:
5. Παραπομπή σε έργο χωρίς συγγραφέα ή ανώνυμο συγγραφέα: Όταν ένα έργο δεν έχει όνομα συγγραφέα ή πρόκειται για ανώνυμο συγγραφέα, η παραπομπή (in-text citation) αποτελείται από τις πρώτες λέξεις του τίτλου (σε πλάγια γραμματοσειρά), ακολουθούμενες από τη χρονολογία και την αρίθμηση της σελίδας. Παράδειγμα: Η λίστα των βιβλιογραφικών αναφορών/βιβλιογραφία θα πρέπει να βρίσκεται στο τέλος ενός συγγράμματος ή μιας ερευνητικής εργασίας και να φέρει την κεφαλίδα Βιβλιογραφικές Αναφορές ή Βιβλιογραφία (References/Bibliography). Στη λίστα βιβλιογραφικών αναφορών παρατίθενται με αλφαβητική σειρά (κατά όνομα συγγραφέα) μόνο οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν στη συγγραφή της εργασίας, και οι οποίες αφορούν ένα συγκεκριμένο αντικείμενο μελέτης. Ωστόσο, στη βιβλιογραφία δεν παρατίθενται μόνο οι χρησιμοποιούμενες πηγές, αλλά και οι πηγές οι οποίες αν και μελετήθηκαν κατά τη διάρκεια της συγγραφής της εργασίας, τελικά δεν χρησιμοποιήθηκαν.
Τόσο για τη λίστα βιβλιογραφικών αναφορών όσο και για τη βιβλιογραφία θα πρέπει να χρησιμοποιείται το ίδιο στυλ βιβλιογραφικών αναφορών. Τα παρακάτω στοιχεία είναι απαραίτητο να περιλαμβάνονται σε μια λίστα βιβλιογραφικών αναφορών/βιβλιογραφίας:
*Σημείωση: Αποφεύγεται η χρήση ιστοσελίδων σαν κύριων πηγών γιατί το περιεχόμενο τους δεν είναι σταθερό. Χρησιμοποιούνται κυρίως για εύρεση αναφορών για μια πρώτη σχετική βιβλιογραφία.
Έχουν αναπτυχθεί διάφορα στυλ μορφοποίησης βιβλιογραφικών πληροφοριών, τα οποία αν και περιλαμβάνουν τα ίδια βιβλιογραφικά στοιχεία, διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τον τρόπο που δομείται και εμφανίζεται η πληροφορία. Ωστόσο, πρέπει να γίνεται χρήση ενός μόνο στυλ βιβλιογραφικών αναφορών σε μια εργασία. Επιπλέον, είναι προτιμότερο οι φοιτητές να συμβουλεύονται τον υπεύθυνο καθηγητή τους ώστε να τους προτείνει το στυλ βιβλιογραφικών αναφορών που ενδεχομένως επιθυμεί να χρησιμοποιήσουν.
Η λογοκλοπή είναι μια πράξη η οποία προσβάλλει το δικαίωμα της πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς σημαίνει την ιδιοποίηση έργου και ιδεών άλλου δημιουργού. Με άλλα λόγια λογοκλοπή είναι η παρουσίαση των ιδεών, αντιλήψεων και έργων ενός άλλου συγγραφέα ως δημιούργημα του προσώπου που συγγράφει την εργασία. Έτσι, προκειμένου να αποφευχθούν οι κατηγορίες για λογοκλοπή, πρέπει να αναφέρονται όλες οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για την ολοκλήρωση μιας εργασίας/έρευνας. Επίσης, χρησιμοποιούνται παραπομπές για όλες τις επί λέξει παραθέσεις από έργα άλλων δημιουργών, εφόσον η αυτολεξεί παράθεση χωρίς εισαγωγικά και χωρίς αναφορά στην πηγή αποτελεί επίσης λογοκλοπή. Επιπλέον, πρέπει να αναφέρονται οι πηγές σε περίπτωση που κάποιες ιδέες, θεωρείες ή πληροφορίες αν και γνωστές στο ευρύ κοινό, εντούτοις μπορεί να παραμένουν άγνωστες για τους αναγνώστες της εν λόγω εργασίας. Τέλος, αναφέρονται οι πηγές οι οποίες δίνουν πρόσθετες πληροφορίες στο θέμα, το οποίο διαπραγματεύεται μια εργασία, είτε για να εκφραστούν διαφορετικές απόψεις στο θέμα, είτε απλά για να βοηθήσουν τον αναγνώστη να ανατρέξει στις αρχικές πηγές ακολουθώντας ένα σχετικό ενδιαφέρον.
Τι είναι Στυλ Βιβλιογραφικών Αναφορών; Έχουν κατά καιρούς αναπτυχθεί διάφορα συστήματα βιβλιογραφικών αναφορών, τα οποία διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τον τρόπο που δομείται και εμφανίζεται η βιβλιογραφική πληροφορία. Ωστόσο, σε παγκόσμιο επίπεδο συνηθίζεται μερικές φορές να χρησιμοποιούνται συγκεκριμένα στυλ βιβλιογραφικών αναφορών για συγκεκριμένες θεματικές περιοχές. Γεωπονία
Γραφικές Τέχνες
Επικοινωνία Ηλεκτρολογία
Μηχανολογία
Νοσηλευτική
Πολιτική Μηχανική
Τουρισμός
*Σημείωση: Σας παρέχεται μέσα από το εργαλείο Refworks η δυνατότητα μορφοποίησης των βιβλιογραφικών σας αναφορών σύμφωνα με διάφορα διεθνή στυλ, όπως Harvard Style, APA Style, Vancouver, κ.ά.
|
| ||||||||||
Βιβλιοθήκη και Υπηρεσία Πληροφόρησης Τ.Θ.50329, Λεμεσός Τηλ: +357-25002518 Φαξ: +357-25002761 e-mail: library@cut.ac.cy |
|||||
© Copyright 2008-2009 Βιβλιοθήκη και Υπηρεσία Πληροφόρησης |
|||||