Η αγροτική οικονομία της Κύπρου, όπως και άλλοι τομείς της κυπριακής οικονομίας, βρίσκεται σε μια μεταβατική φάση λόγω του νέου οικονομικού και θεσμικού περιβάλλοντος που διαμορφώθηκε ως αποτέλεσμα της ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της φιλελευθεροποίησης του διεθνούς εμπορίου με επακόλουθο τα κυπριακά προϊόντα να υφίστανται ισχυρές ανταγωνιστικές πιέσεις στις αγορές του εξωτερικού αλλά και στην εσωτερική αγορά. Για να μπορέσει να προσαρμοστεί και να επιβιώσει / αναπτυχθεί η κυπριακή γεωργία στο νέο περιβάλλον θα πρέπει απαραίτητα να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της, μειώνοντας σημαντικά το κόστος παραγωγής και παράλληλα βελτιώνοντας ουσιαστικά την ποιότητα των ντόπιων αγροτικών προϊόντων.

Το ίδιο ισχύει για τα μεταποιημένα αγροτικά προϊόντα φυτικής και ζωικής προέλευσης και γενικά για τον τομέα της βιομηχανίας και βιοτεχνίας τροφίμων και ποτών, που αποτελεί σήμερα τον σημαντικότερο κλάδο της κυπριακής μεταποιητικής βιομηχανίας.

Η απαιτούμενη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων μας μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τον εκσυγχρονισμό και την τεχνολογική αναβάθμιση των γεωργοκτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και των βιοτεχνικών και βιομηχανικών μονάδων τροφίμων. Επίσης τόσο στον πρωτογενή τομέα της αγροτικής παραγωγής όσο και στο δευτερογενή τομέα της μεταποίησης αγροτικών προϊόντων επιβάλλεται η υιοθέτηση νέων μεθόδων και διαδικασιών παραγωγής, που θα διασφαλίζουν την αειφορική χρήση των φυσικών και βιολογικών πόρων, την ποιότητα και ασφάλεια των παραγόμενων τροφίμων, την άμβλυνση των δυσμενών επιπτώσεων στο περιβάλλον και στη βιοποικιλότητα, την υγεία και ευημερία των παραγωγικών ζώων καθώς και όλες τις άλλες απαιτήσεις της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Θα πρέπει ακόμη να δοθεί έμφαση στην παραγωγή νέων προϊόντων, στην αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων που συγκεντρώνουν τα παραδοσιακά προϊόντα της Κύπρου, και στη βελτίωση των συνθηκών αποθήκευσης, συσκευασίας, τυποποίησης και διακίνησης των προϊόντων. Απαραίτητη εξάλλου θεωρείται η συστηματική διενέργεια ερευνών αγοράς, ώστε η παραγωγή γεωργικών προϊόντων και τροφίμων να ανταποκρίνεται έγκαιρα στις συνεχώς μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των καταναλωτών, καθώς και η υιοθέτηση σύγχρονων μεθόδων προβολής και εμπορίας (μάρκετινγκ) των κυπριακών προϊόντων.

Με γνώμονα τις πιο πάνω σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και με στόχο να συμβάλει στην επιβαλλόμενη τεχνολογική αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό, τόσο του πρωτογενούς τομέα της αγροτικής παραγωγής όσο και του αλληλένδετου με αυτό δευτερογενούς τομέα της μεταποιητικής βιομηχανίας και βιοτεχνίας τροφίμων, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου ίδρυσε, για πρώτη φορά στην Κύπρο, Τμήμα Γεωπονικών Επιστημών, Βιοτεχνολογίας, και Επιστήμης Τροφίμων. Το νέο Τμήμα θα προσφέρει πανεπιστημιακό πτυχίο σε τρεις βασικές κατευθύνσεις των γεωπονικών επιστημών και των τροφίμων: α) Επιστήμη και Τεχνολογία Φυτικής Παραγωγής, β) Επιστήμη και Τεχνολογία Ζωϊκής Παραγωγής (που περιλαμβάνει και την ιχθυοπαραγωγή - υδατοκαλλιέργεια) και γ) Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων. Και στις τρεις αυτές κατευθύνσεις, τόσο το πρόγραμμα σπουδών όσο και η έρευνα θα δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις νέες επιστημονικές μεθόδους και τεχνολογικές εφαρμογές, που θεωρούνται απαραίτητες για τον εκσυγχρονισμό και την τεχνολογική αναβάθμιση της Κυπριακής αγροτικής οικονομίας και βιομηχανίας τροφίμων. Στο πλαίσιο αυτό, το νέο Τμήμα θα αναπτύξει διδακτική και ερευνητική δραστηριότητα σε τεχνολογίες αιχμής όπως είναι ο τομέας της Βιοτεχνολογίας και οι πολλαπλές εφαρμογές της στη φυτική και ζωική παραγωγή, τη βιομηχανία τροφίμων και το περιβάλλον. Στον τομέα αυτό θα αναπτυχθεί μελλοντικά ειδικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ε.Ε., στα πλαίσια της Στρατηγικής της Λισσαβόνας, οι τομείς της αγροτικής παραγωγής, αλιείας-υδατοκαλλιέργειας, τροφίμων και βιοτεχνολογίας, εντάσσονται σε μια νέα και ενιαία έννοια σύγχρονης οικονομικής δραστηριότητας, που είναι γνωστή ως «βιο-οικονομία βασισμένη στη γνώση». Κύριος στόχος του Τμήματος θα είναι επομένως η καλλιέργεια, ανάπτυξη και προώθηση του σύγχρονου αυτού τομέα της βιο-οικονομίας στην Κύπρο, με την παραγωγή (μέσω της έρευνας) και διάδοση (μέσω της εκπαίδευσης) της απαραίτητης επιστημονικής γνώσης, τεχνογνωσίας και τεχνολογίας.

Το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος στοχεύει να προετοιμάζει τους φοιτητές του για επαγγελματική σταδιοδρομία στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα. Μερικά παραδείγματα δημόσιων φορέων, όπου θα μπορούν να απασχοληθούν παραγωγικά οι πτυχιούχοι του Τμήματος, είναι το Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος καθώς και τα διάφορα τμήματα και υπηρεσίες του (Τμήμα Γεωργίας, Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών), ο Οργανισμός Γεωργικής Ασφάλισης, ο Οργανισμός Αγροτικών Πληρωμών, το Κεντρικό Χημείο του Κράτους κ.ά. Στον ιδιωτικό τομέα, οι πτυχιούχοι του Τμήματος θα μπορούν, ανάλογα με την ειδικότητά τους, να σταδιοδρομήσουν ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή διευθυντικά στελέχη σε μεγάλα αγροκτήματα και γεωργοκτηνοτροφικές , θερμοκηπιακές ή φυτωριακές μονάδες καθώς και σε μονάδες ανθοκομίας και αρχιτεκτονικής κήπων, υδατοκαλλιέργειας-ιχθυοπαραγωγής, εταιρείες γεωργικών συμβούλων και εμπειρογνωμόνων, φυτοπροστασίας και σποροπαραγωγής, ομάδες παραγωγών, συμβούλια παραγωγής και διάθεσης αγροτικών προϊόντων, μονάδες μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, οινοβιομηχανίες και περιφερειακά οινοποιεία, βιομηχανίες γαλακτοκομικών προϊόντων, εργαστήρια ποιοτικού ελέγχου τροφίμων κ.ά.

Οι πτυχιούχοι του Τμήματος θα μπορούν επίσης να σταδιοδρομήσουν και στο εξωτερικό είτε διεκδικώντας κατάλληλες θέσεις στις διάφορες υπηρεσίες της Ε.Ε. (Γενικές Διευθύνσεις Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, Αλιείας και Θαλασσίων Υποθέσεων, Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης) είτε ως εκπρόσωποι της Κυπριακής Δημοκρατίας στις διάφορες επιτροπές και υπηρεσίες της Ε.Ε. Τέλος, οι πτυχιούχοι του Τμήματος θα μπορούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο και να σταδιοδρομήσουν ως ερευνητές ή ακαδημαϊκοί σε ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια στην Κύπρο και στο εξωτερικό.